Phục hồi chấn thương dây chằng chéo trước (ACL) mà không cần phẫu thuật

Liệu có nên phục hồi chức năng dây chằng chéo trước bị rách mà không cần phẫu thuật không?

Nếu bạn sẵn sáng tránh các hoạt động có tác động mạnh và không có hoặc chỉ có những chấn thương nhẹ khác ở đầu gối, bạn có thể cân nhắc không phẫu thuật. Một số người cảm thấy thoải mái với lựa chọn “không phẫu thuật”.

Hai điều cần biết:

• Nghiên cứu cho thấy rằng một số lượng lớn người ban đầu cố gắng phục hồi chức năng mà không cần phẫu thuật, đặc biệt là những người muốn duy trì lối sống năng động, cuối cùng lại quyết định phẫu thuật.
• Không có cách nào dự đoán chính xác trường hợp nào nằm trong số rất ít những người có thể quay lại các môn thể thao và hoạt động mạnh mẽ hơn mà không cần phẫu thuật tái tạo dây chằng chéo trước (ACL).

Bạn có thể làm gì nếu không cần phẫu thuật tái tạo dây chằng chéo trước (ACL)?

Nếu không cần phẫu thuật, sau quá trình phục hồi chức năng, bạn sẽ có thể:

• Lên xuống cầu thang.
• Lên xuống xe.
• Đi xe đạp.
• Chạy bộ theo đường thẳng.
• Cảm thấy khó chịu ở mức tối thiểu.

Một số người quyết định không phẫu thuật và đã thành công trở lại các hoạt động hoặc môn thể thao mà bình thường không liên quan đến vặn xoắn đầu gối.Ví dụ, bạn có thể tiếp tục trượt tuyết, ngay cả khi bạn bị rách dây chằng chéo trước do ngã trên đường trượt.

Mặc dù bạn có thể vẫn tham gia được các hoạt động này, nhưng khả năng thể hiện có thể thấp hơn so với trước khi bị thương. (Ngay cả khi đã phẫu thuật tái tạo và phục hồi chức năng hoàn toàn, hầu hết mọi người đều cho biết khả năng thể thao của họ vẫn không đạt mức tối đa như trước khi bị thương).

Hai yếu tố quyết định khác cho phẫu thuật dây chằng chéo trước (ACL)

Ngoài năm yếu tố chính quyết định phẫu thuật tái tạo dây chằng chéo trước (ACL), còn có hai yếu tố khác cần xem xét khi quyết định có nên phẫu thuật ACLR hay không:

• Ca phẫu thuật và quá trình hồi phục sẽ mất thời gian mà bạn có thể không có.
• Phẫu thuật và quá trình hồi phục có thể tốn kém nếu bạn không có bảo hiểm hoặc gói bảo hiểm của bạn có mức khấu trừ cao.

Những nhược điểm tiềm ẩn của việc không phẫu thuật

Nếu không phẫu thuật, dây chằng chéo trước của bạn vẫn bị rách. Đầu gối có thể giảm sưng đau. Nhưng dây chằng chéo trước bị rách sẽ không tự nối lại hoặc lành lại.

Bạn vẫn có thể sống theo cách mình muốn bằng cách tăng cường sức mạnh cho chân và các nhóm cơ xung quanh hỗ trợ cho việc sinh hoạt làm việc (công việc nặng như khênh vác nên cân nhắc và trao đổi với chuyên gia). Nếu các hoạt động bạn mong muốn đòi hỏi phải duy trì sức mạnh để tránh chấn thương, bạn sẽ cần tiếp tục tập luyện chừng nào còn tham gia.

Những tác hại tiềm tàng lâu dài nếu không phẫu thuật tái tạo dây chằng chéo trước (ACL):

• Tình trạng không ổn định khớp gối: Bạn có thể cảm thấy chân mình yếu đi. Tập thể dục thường xuyên có thể giúp giảm tình trạng này.
• Giảm các hoạt động: Nếu không có dây chằng chéo trước (ACL), đầu gối khó có thể chịu được các động tác tiếp đất mạnh, xoay người và đổi hướng đột ngột. Sống chung với dây chằng chéo trước bị rách có thể đồng nghĩa với việc hạn chế tham gia thể thao, công việc và các hoạt động khiến đầu gối sưng lên, yếu đi hoặc cảm thấy không ổn định.
• Nguy cơ chấn thương khác: Dây chằng chéo trước (ACL) giữ cho xương đùi và xương chày ở khớp gối ổn định. Nếu không có nó, các xương có thể di chuyển theo những cách không mong muốn. Điều này có thể gây chấn thương đầu gối.
• Sự không chắc chắn: Không có cách nào để dự đoán chính xác trường hợp nào trong số rất ít những người có thể trở lại các môn thể thao và hoạt động mong muốn (mạnh mẽ hơn) mà không cần phẫu thuật.

Nên làm gì nếu bạn không muốn phẫu thuật?

Các khuyến nghị ngay sau khi bị chấn thương dây chằng chéo trước (ACL) đều tương tự nhau cho dù bạn có dự định phẫu thuật hay không:

• Hãy đi khám đầu gối: Bạn có thể bị các chấn thương khác ngoài rách dây chằng chéo trước.
• Hãy tuân thủ các hướng dẫn chuẩn bị trước chấn thương về nghỉ ngơi và chườm đá. Bạn càng trì hoãn việc chuẩn bị trước chấn thương, sức khỏe của bạn càng yếu đi.
• Hãy tập các bài tập phục hồi chức năng trước phẫu thuật để lấy lại sức mạnh và chức năng cho đầu gối. Nếu sau này bạn thay đổi ý định và quyết định phẫu thuật, bạn sẽ được chuẩn bị tốt hơn. (Nghiên cứu cho thấy kết quả tốt hơn ngay cả hai năm sau phẫu thuật nếu trước đó bạn có sức mạnh và chức năng chân tốt).
• Hãy thảo luận về những ưu điểm và nhược điểm của các lựa chọn điều trị với đội ngũ y tế và các cố vấn khác của bạn.
• Hãy làm việc với chuyên gia vật lý trị liệu để lập kế hoạch giúp bạn phục hồi và trở lại mức độ hoạt động mong muốn.
• Hãy tái khám nếu bạn thấy sưng tấy hoặc không ổn định thêm.

Tại sao tôi cần phục hồi chức năng nếu tôi không phẫu thuật>

Chấn thương dây chằng chéo trước (ACL) là một chấn thương nghiêm trọng. Nó gây ra tình trạng yếu đột ngột ở chân, sưng tấy, chảy máu trong khớp (tràn máu khớp), mất khả năng vận động và ức chế phản xạ ở cơ tứ đầu đùi.

Sau chấn thương, bạn sẽ bị sưng ngay lập tức. Bạn có thể không duỗi thẳng được chân. Đầu gối của bạn có thể không ổn định. Một chân yếu không có dây chằng chéo trước (ACL) có thể khiến đầu gối di chuyển theo những cách không mong muốn. Điều này có thể gây tổn thương cho các bộ phận khác của đầu gối.

Dù có phẫu thuật hay không, phục hồi chức năng là rất quan trọng để phục hồi sức mạnh và khả năng kiểm soát chức năng của chân.Bạn sẽ được hưởng lợi từ ít nhất một chương trình phục hồi chức năng cơ bản và sau đó duy trì sức mạnh cho chân và các nhóm cơ khác (hông, lưng, bụng). Bạn càng muốn hoạt động tích cực hơn, bạn càng cần phục hồi sức mạnh và khả năng kiểm soát ở chân.

Một lợi ích khác của quá trình phục hồi chức năng là gì? Đó là việc được đánh giá thường xuyên bởi một chuyên gia am hiểu về chấn thương dây chằng chéo trước (ACL). Các nhà Vật lý trị liệu và huấn luyện thể thao có thể xác định và khắc phục những điểm yếu để giúp chương trình phục hồi của bạn đi đúng hướng. Họ cũng có thể tư vấn và động viên bạn khi bạn sẵn sàng trở lại các hoạt động.

Mỗi người đều có những chấn thương và thể trạng khác nhau

Bạn có thể quay lại những hoạt động mà người khác không thể. Và những gì người khác có thể làm – đặc biệt là những người báo cáo về sự trở lại kỳ diệu với thể thao hoặc công việc – có thể không khả thi với bạn.

Hãy đọc kỹ các nghiên cứu về kết quả điều trị không cần phẫu thuật. Tìm kiếm dữ liệu về những hoạt động mà những người không phẫu thuật có thể thực hiện ở mức độ nào. Cũng cần lưu ý thời gian bao lâu sau chấn thương mà người bệnh báo cáo về việc trở lại hoạt động và mức độ hoạt động của họ. Báo cáo sáu tháng sẽ ít thông tin hơn so với báo cáo sau hai hoặc sáu năm.

Đặc biệt, các bệnh nhân trẻ tuổi nên thảo luận với bác sĩ và chuyên gia về tác động của việc sống mà không có dây chằng chéo trước (ACL) hoạt động bình thường.

Lời khuyên? Hãy thảo luận mục tiêu của bạn với bác sĩ phẫu thuật và chuyên gia Vật lý trị liệu hoặc Huấn luyện viên thể thao, sau đó đưa ra lựa chọn mà bạn cho là phù hợp nhất với mình.